သိပ္ပံပညာရှင်တွေပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ကြိုးစားနေတဲ့မျိုးသုဉ်းသွား‌ သောတိရစ္ဆာန်များ

လက်ရှိကမ္ဘာမြေပေါ်တွင်မျိုးသုဉ်းသွားသောမျိုးစိတ်များစွာရှိသည်မှာကျွန်ုပ်တို့သိရှိပြီးပြီဖြစ်ပါတယ်။ထိုအရာတွေက အံ့ဩစရာတော့ မ‌ဟုတ်လောက်တော့ပါဘူး။ကံကောင်းတာကကျွန်တော်တို့သိပ္ပံပညာမျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်တဲ့ထိုတိရစ္ဆာန်ကြီးပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်တဲ့ထိုတိရစ္ဆာန်ကြီးများကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ကာရှင်သန်စေဖို့ကိုကြိုးစားနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။

(၁)အမွှေးရှည်ဆင်ကြီး


အရွှယ်အစား : အထီးကောင်များရဲ့ ပခုံးက အမြင့် ၈.၉ ပေ နှင့် ၁၁.၂ ပေကြားမြင့်ပြီး အလေးချိန်က ၆တန်ခန့် ရှိကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : အာရှအရှေ့ပိုင်း ။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : လွန်ခဲ့သော နှစ်၄၀၀၀ခန့်။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : အာဖရိက ဆင်။

(၂)တောရိုင်းမြင်းကျား

အရွှယ်အစား : အမြင့်က ၄.၅ ပေခန့်မြင့်ကြပြီး ၈.၅ ပေရှည်လျားကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : အာဖရိက တောင်ပိုင်း။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ: ဆယ့်ကိုးရာစု နှောင်းပိုင်း။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : မြင်းကျား ။

(၃)ဆင်အရွယ်အစားလောက်ရှိတဲ့ငှက်ကြီး

အရွှယ်အစား : အလေးချိန် ပေါင်၁၆၀၀ခန့်ရှိပြီး အမြင့်ပေ ၉.၈ ပေခန့်မြင့်ကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : မက်ဂါဂတ်စကာ

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : အေဒီ ၁၀၀၀ မှ ၁၂၀၀ကြားခန့်။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : ကီဝီ ငှက်။

(၄)ဘိုင်ဂျီ(တရုတ် နိုင်ငံမြစ်များတွင်ကျက်စားတဲ့လင်းပိုင်)

အရွှယ်အစား : အထီးများဟာ အလျား ၇.၅ ပေရှည်ပြီး အမ ကောင်များဟာ ၈.၂‌ ပေ ရှည်လျားကြီးထွားကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : တရုတ်နိုင်ငံ။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : 2002ခုနစ်။(သိပ်မကြာသေး)

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : တရုတ်လင်းပိုင်ဖြူ။

(၅)‌သင်းခွေချပ်အကြီးစား Glyptodont


အရွှယ်အစား : ၁၂ပေရှည်လျားပြီး ၁.၅ ပေအထက် မြင့်ကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : အမေရိက တောင်နှင့်မြောက်ပိုင်း။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇၀၀၀နှင့် ၈၀၀၀အကြား။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : သင်းခွေချပ်။

(၆)Pyreneanတောင်ဆိတ်ကြီး

အရွှယ်အစား : ခန္ဓာကိုယ်က ၅ ပေထိရှည်လျားပြီး ပုခုံးထိအမြင့်မှာ ၃၀လက်မ ရှိကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : ဥရောပ အနောက်တောင်ပိုင်း။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : နောက်ဆုံးအသက်ရှင်နေထိုင်တဲ့ Purenean တောင်ဆိတ်က ၂၀၀၃ခုနစ်တွင်မွှေးဖွားခဲ့ပြီး အဆုတ်ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် မွေးပြီး ၇မိနစ်အကြာတွင်သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : ‌တောင်ဆိတ်ရိုင်း ။

(၇)ဒိုဒို ငှက်

အရွှယ်အစား : အမြင့် ၃.၃ ပေ။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : မော်ရစ်ရှပ်နိုင်ငံ ( Mauritius)။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : ၁၇ရာစုအတွင်း ။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : နီဂိုဘာ ခို။

(၈)တက်‌မေနီးရန်း ကျား

အရွှယ်အစား : ၃၉ လက်မနှင့် ၅၁ကြားရှည်လျားပြီး ၂၄လက်မ မြင့်ကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : နယူးဂီနီယာ နှင့်ဩစတြေးလျ။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : ၂၀ရာစုနှစ်ပိုင်းတွင်း။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : တက်မန်းနီးရန်း တောရိုင်း ကျားနှင့် numbat။

(၉)ကုန်းပိုင်း တောရိုင်းအကြီးစားဝက်ဝံ။

အရွှယ်အစား : ပေ၂၀ရှည်လျားပြီး အလေးချိန်ပေါင် ၆၆၀၀ခန့်လေးကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : အမေရိက တောင်ပိုင်း ။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၁၀၀၀ ၀န်းကျင်အတွင်း။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : ၀က်ဝံ။

(၁၀)အစွယ်ရှည်ပါသော ကျား

အရွှယ်အစား : အကြီးဆုံးမျိူးစိတ်တွေက ပေါင် ၄၈၅မှ ၉၆၁ အကြားအလေးချိန်ရှိကြပြီး ၃၉လက်မမြင့်ကြပါတယ်။

နေထိုင်ခဲ့သောနေရာ : အမေရိက တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ။

မျိူးသုဉ်းခဲ့သောကာလ : လွန်ခဲ့သောနှစ်တစ်သောင်းခန့်။

ဆက်နွယ်သောမျိူးစိတ် : ကျား။